DAO oylaması bir tasarım alanıdır: bir-adres-bir-oy, kare kök oylama, ikna oylaması, çoğunluk, delegasyon, likit demokrasi ve zincir üstü yürütme, farklı yönetim sorunlarını çözer.
DAO'lar, toplulukların sermayeyi, emeği, yazılımı ve ortak karar almayı nasıl koordine ettiğini değiştiriyor. Fikir basit: ortak bir hedefi olan insanlar kaynakları birleştirebilir, teklifleri tartışabilir, oy kullanabilir ve şeffaf kurallar aracılığıyla kararları uygulayabilir; tamamen geleneksel bir hiyerarşiye güvenmek yerine.
Bir DAO otomatik olarak demokratik veya adil değildir. Yönetimi, oy gücünün nasıl atandığı, tekliflerin nasıl oluşturulduğu, çoğunluğun nasıl ölçüldüğü, hazine işlemlerinin nasıl yürütüldüğü ve topluluğun gerçek katılımının ne kadar olduğuyla ilgilidir. Kötü oy tasarımı, bir DAO'yu plütokrasiye, bürokrasiye veya tiyatroya dönüştürebilir.
Bir-adres-bir-oy en sezgisel modeldir. Her uygun adres, token tutarından bağımsız olarak bir oy alır. Bu demokratik görünebilir, ancak güçlü bir kimlik veya anti-Sybil koruması gerektirir; çünkü bir kişi aksi takdirde birçok cüzdan oluşturabilir.
Ağırlıklı oylama, daha fazla token, hisse veya paya sahip üyelerin kararlarında daha fazla etkiye sahip olmasını sağlar. Gücü ekonomik maruziyetle hizalayabilir, ancak balinaların kararları tek başına domine etme riskini de taşır. Token ağırlıklı oylama DeFi'de yaygın olsa da, bu model her zaman sivil veya topluluk yönetimi için doğru değildir.
Karekök oylama, her ek oylamanın maliyetini artırarak balina baskınlığını azaltmayı hedefler. Üyelerin tercih yoğunluğunu ifade etmelerine olanak tanır ve tek bir aktörün diğerlerini ucuz bir şekilde ezmesini engeller. Tasarım umut vericidir, ancak kimlik ve istişareyi önleme varsayımlarına büyük ölçüde dayanır.
İnanç oylaması, zaman içinde sürdürülen desteği ödüllendirir. Basit bir evet/hayır anlık görüntüsünün aksine, oylama ağırlığı üyeler desteklerini bir önerinin arkasında kilitli tuttukça artabilir. Bu, toplulukların kısa vadeli dalgalanmalar yerine uzun vadeli taahhütleri tercih etmesine yardımcı olabilir.
Kuorum oylaması, bir kararın geçerli olması için minimum katılım miktarı gerektirir. Bu, çoğu üye yokken küçük grupların büyük değişiklikleri geçirmesini engeller. Ancak yüksek kuorum, yönetimi yavaşlatabilir veya kolayca engellenebilir hale getirebilir.
Atanan oylama, üyelerin oylama yetkisini güvendiği bir kişiye devretmesine olanak tanır. Bu, kullanıcıların zaman veya uzmanlık eksikliği yaşadığı durumlarda katılımı artırabilir. Likit demokrasi, insanların ilgilendikleri durumlarda doğrudan oy kullanmasını, ilgilendikleri durumlarda ise yetki devretmesini sağlayarak bu fikri genişletir.
Oylama tabanlı konsensüs, bir önerinin kabul edilebilmesi için tanımlanmış bir anlaşma düzeyi gerektirir. Geniş bir uyumun hızlı uygulamadan daha önemli olduğu hayır kurumları, kooperatifler, dini kuruluşlar veya yüksek güven düzeyine sahip topluluklar için faydalı olabilir.
DAO'lar zincir üstü ve zincir dışı oylamayı birleştirebilir. Zincir üstü oylamalar şeffaftır ve akıllı sözleşmeler tarafından uygulanabilir, ancak her karar için pahalı veya çok katı olabilir. Zincir dışı sinyal verme daha ucuz ve esnektir, ancak sonucu uygulayan kişiye güven gerektirir.
Birçok DAO ayrıca birden fazla oylama aşaması kullanır. Bir teklif forum tartışması olarak başlayabilir, zincir dışı bir sinyal oylamasına geçebilir ve ardından zincir üstü bir uygulama oylamasına ilerleyebilir. Bu, toplulukların fonlar veya protokol parametreleri hareket etmeden önce riskleri gözden geçirmesi için zaman tanır.
Blockzincirleri kendileri DAO benzeri yönetimi gömebilir. Bazı ağlar, token sahiplerine, doğrulayıcılara veya kilitli pay sahiplerine yükseltmeler, hazine harcamaları veya protokol parametreleri üzerinde oy kullanma imkanı tanır. Bu sistemler şeffaflığı artırabilir, ancak aynı zamanda yönetim ele geçirme riskini de beraberinde getirir.
Zincir üstü oylama, yönetim kurallarını görünür ve denetlenebilir hale getirebilir, ancak iyi sonuçlar yine de katılım, teklif kalitesi ve yoğunlaşmış kontrole karşı koruyucu önlemlere bağlıdır.
Voting 2.0, topluluklar değerlerine uygun mekanizmaları seçtiklerinde başarılı olacaktır. Bir protokol hazinesi, bir kooperatif, bir ulusal devlet pilotu, bir kar amacı gütmeyen kuruluş ve bir yatırım DAO'su aynı yönetim modelini kullanmamalıdır. Gelecek sadece oyları zincir üzerine taşımak değil; kimin güce sahip olacağını, bu gücü nasıl kullanacağını ve topluluğun bunları nasıl hesap verebilir kılacağını belirleyen daha iyi kurallar tasarlamaktır.